Klima İle İlgili Bilgi, Konular. Klima Nedir, Çalışma Prensibi, Tarihçesi.
Klima Tarihi
Klimanın tarihi insanlık kadar eskidir. İlk insanlar vücut ısılarını koruyabilmek ve kişisel
konfor yaratmak için hayvan derilerini kullanıyorlardı. Daha sonraları Mısırlı egemen sınıf,
palmiye dallarıyla kendisini serinleten esirler kullandı. Romalılar ise meşhur
hamamlarında ventilasyon ve ısıtma sistemleri kullandılar. Orta Çağlarda Leonardo Da
Vinci yakın bir arkadaşının evinin odalarını havalandırmak için su gücü ile çalışan bir fan
yaptı.
1. İlk klima, Willis Carrier tarafından 1902 yılında üretildi.
2. 1915 yılında şirketleşen Willis Carrier ve ortaklarının 35.000 dolar sermaye ile
kurduğu Carrier şirketi, 1995 yılında 5 milyar dolarlık satışa ulaştı.
3. Klimalar sanılanın aksine, konut ve ofis ortamları için değil, sanayi tesislerinde ortaya
çıkan sıcaklık ve nem ile ilgili üretim sorunlarına çözüm bulmak için üretildi.
4. Air Conditioner ve Air Conditioning kelimeleri, ilk olarak klimanın mucidi Carrier
tarafından değil, Stuart H. Cramer tarafından 1906 yılında yaptığı bir patent
başvurusunda kullanıldı.
5. Kayıtlara geçen ilk iklimlendirilmiş tiyatro binası, 1917 yılında klima sistemleri ile
donatılan
6. Alabama'daki New Empire Tiyatrosudur. Aynı yıl Chicago'daki Central Park Tiyatrosu
da klimalandırılmıştır.
7. II.Dünya Savaşı'ndan sonra yaygınlaşmaya başlayan oda klimaları, 1946 yılında
30.000 adet üretildi.
8. 1950 yılında yapılan bir araştırma, klimalı evlderde yaşayan ailelerin iş dışındaki
zamanlarını daha kaliteli geçirdikleri, daha uzun uyudukları ve yedikleri yemekten daha
fazla zevk aldıklarını gösterdi.
9. 1953 yılında oda klimaları 1 milyon adetlik satışa ulaştı.
O zamanki adı National olan Panasonic'in, 1958 yılında piyasaya çıkardığı ilk ev tipi
kliması.
10. 1969 yılında Neil Armstrong ve Buzz Aldrin ayda yürüş yaparken soğutma sistemine
sahip elbiseler giydiler.
11. Heat pump teknolojisi 1977 yılında kullanılmaya başladı.
12. 1980'li yıllarda klimalarda kullanılan gazların ozon tabakasına zarar verdiği kesin
olarak ortaya çıktı. Birleşmiş Milletler ve çok sayıda kuruluşun çabalarıyla bu gazların
kullanımı önce azaltıldı, sonra da bazıları tamamen yasaklandı. Bu gazlardan
kloroflorokarbon (chlorofluorocarbon, CFC) gazının üretimi ABD'de 31 Aralık 1995 günü
sona erdi.
13. 1998 yılında 6.2 milyon adet klima üretildi.
Halen klimaların enerji tüketimini düşürürken verimini yükseltmek ve fiyatlarını daha
da ucuzlatmak için sayısız ar-ge çalışması yürütülüyor.
Klima Nedir ?
Klima, soğutma çevrimi kullanılarak bir ortamdan ısı çekmek (yani o ortamın
sıcaklığını azaltmak),fazla nemini alıp ortama taze hava sağlamak için tasarlanmış
sistem veya mekanizmadır. İnsanların bulundukları çevre, ortam içinde sıcaklığın
ayarlanabilmesi, bulunulan ortamın konforunu artırır. İnsanın rahat ettiği çevre sıcaklığı
bir başka ifadeyle rahatlık sıcaklığı bulunan ortamdaki hava sıcaklığıyla havanın nem
oranına bağlıdır. Aşırı nem aşırı sıcaklıktan daha rahatsız edicidir. Örneğin 40 ºC sıcaklık
ve %10 nispi neme sahip bir hava 30 ºC sıcaklık %80 nispi neme sahip bir havaya göre
daha iyidir , çünkü nem oranı arttıkça insane vücudunun sıcaklık karşısındaki reaksiyonu
yavaşlar. Bu nedenle klimalarda yalnızca havanın soğutulması yeterli olmaz nem
oranının da ayarlanması gerekir.
Bu işlemlerin yapılmasına klimalandırma veya iklimlendirme denir. Bu amaçla kullanılan
donanıma ise klima (En:air conditioner) denir.
Klimanın Çalışma Prensibi
Klimanın çalışma yöntemi, belirli bir basınç altında bulunan sıvı haldeki akışkanın
istenilen sıcaklıkta buharlaştırılması ve buhar halden tekrar sıvı hale döndürülmesidir.
Çalışma prensibini termodinamiğin ikinci kanunu açıklar.
Çevrim malzemesi olarak kullanılan gaz bir kompresör aracılığıyla emilip sıkıştırılarak
sıvılaştırılır. Sıkıştırma sırasında açığa çıkan ısı bir fan vasıtası ile atmosferik çevreye (dış
ortama) atılır . Bu sıvı daha sonra genleşme valfi tarafından üzerindeki basıncın
düşürülmesi ile bulunduğu ortamdan ısı çekerek gaz haline dönüşür. Bu esnada
bulunduğu ortamdan ısı çektiği için ortam sıcaklığını da düşürmüş olur. Soğutma
akışkanı kompresör tarafından emilerek çevrim aynı şekilde tekrarlanır.
![]()
Klimalarda kullnılan soğutma çevrimi Şeması:
1. Kondansör (Yoğuşturucu)
2. Genişleme Vanası (Kısılma Vanası olarak da rastlanabilir)
3. Evaporatör (Buharlaştırıcı)
4. Kompresör
Kaynak: WikipediA
Yazı Arşivi